Smnewstl.com | Manila, Filipinas 15 Novembru 2026-Timor-Leste sei kaer prezidénsia ba organizasaun rejionál Association of Southeast Asian Nations (ASEAN) iha tinan 2029. Prezidénsia ne’e sei marka momentu istóriku ba Timor-Leste, tanba sei sai primeira vez nasaun ne’e lidera ASEAN dezde sai membru ofisiál ba-11 iha tinan 2025.

Anúnsio ne’e hato’o husi Sekretária Negósiu Estranjeiru Filipinas, Ma. Theresa Lazaro, iha Sábadu, 14 Novembru 2026, durante konferénsia imprensa iha Manila, Filipinas.

ADVERTISEMENT
SCROLL FILA BA NOTISIA


Desizaun kona-ba prezidénsia Timor-Leste nian foti iha Reuniaun Konsellu Koordenadór ASEAN ba dala 39, ne’ebé hala’o iha Sidade Pasay, Filipinas, molok Simeira ASEAN ba dala 49.

Lee Mós:
Iha Bruxelas, Xanana ho União Europeia Diskuti Projektu Koperesaun

Ministru Negósiu Estranjeiru Malázia, Datuk Seri Mohamad Hasan, esplika katak sistema rotasaun prezidénsia ASEAN bazeia ba orden alfabetiku nasaun membru sira.

“Normalmente ami tuir orden alfabetiku. Tanba ne’e, hafoin Tailándia, ami sei fó ba Timor-Leste,” dehan Mohamad ba jornalista Malázia sira, hafoin partisipa iha reuniaun nivel ministeriál ASEAN iha Manila.

Nia mós konfirma katak Timor-Leste no Myanmar hatudu interese atu sai prezidente no anfitriaun ASEAN iha 2029. Maibé, Konsellu Koordenadór ASEAN deside atribui prezidénsia ba Timor-Leste.

Kona-ba Myanmar, Mohamad hatete katak oportunidade atu kaer prezidénsia bele konsidera iha futuru, hafoin turnu Vietname, bazeia ba méritu espesiál. Maski nune’e, seidauk iha desizaun final kona-ba asuntu ne’e.

Lee Mós:
Klarifikasaun Públiku Kona ba rai bebonuk

Sekénsia Prezidénsia ASEAN

Tuir kalendáriu rotasaun prezidénsia ASEAN:

– 2026: Filipinas

– 2027: Singapura

– 2028: Tailándia

– 2029: Timor-Leste

– 2030: Vietname

Filipinas sei entrega responsabilidade prezidénsia ba Singapura iha rohan Simeira ASEAN ba dala 49, ne’ebé hala’o iha Manila.

Momentu Istóriku ba Timor-Leste

Timor-Leste sai ofisiálmente membru ASEAN ba-11 iha tinan 2025. Ho oportunidade atu prezide organizasaun ne’e iha 2029, Timor-Leste sei asume responsabilidade importante iha prosesu lideransa, koordenasaun no hametin kooperasaun entre nasaun membru sira.

Lee Mós:
PM Xanana Partisipa Abertura Simeira Asean bá Dala-44 ho Tema "ASEAN : Aumenta Konektividade no Rezilensia"

Prezidénsia ne’e mós sei sai oportunidade ba Timor-Leste atu hatudu nia kapasidade diplomátika no kontribuisaun ba estabilidade, dame no dezenvolvimentu iha rejiaun Sudeste Aziátiku.

Primeiru-Ministru Timor-Leste, Kay Rala Xanana Gusmão, prezente mós iha Manila hodi partisipa iha Simeira ASEAN ba dala 49.

To’o agora, seidauk iha anúnsiu ofisiál kona-ba sidade anfitriaun, tema prinsipál no ajenda ba prezidénsia Timor-Leste iha 2029.

Entrega formal responsabilidade prezidénsia sei akontese iha rohan Simeira ASEAN iha 2028, bainhira Tailándia remata nia turnu no transfere ba Timor-Leste.