SMnewstl.com | Sydney, 6 Novembru 2026 – Distánsia no limitasaun asesu ba servisu públiku la’ós de’it sai dezafiu ba sidadaun Timor-oan sira ne’ebé hela iha territóriu nasionál, maibé mós ba komunidade Timor-oan sira ne’ebé hela iha rai-li’ur. Iha kontestu ne’e, Governu liuhusi Ministériu Administrasaun Estatál (MAE) konsidera atu aproxima servisu resensiamentu eleitorál ba sidadaun sira iha diáspora, liuliu iha Austrália.
Ministru Administrasaun Estatál, Tomás do Rosário Cabral, hala’o enkontru ho reprezentante diplomátiku Timor-Leste iha Austrália, hodi avalia progresu implementasaun Resensiamentu Eleitorál no Atualizasaun Baze Dadus Eleitorál Biométriku (RE-ABD), no identifika dezafiu ne’ebé komunidade Timor-oan sira hasoru durante prosesu ne’e.
Iha enkontru ne’e, sai preokupasaun katak traballadór Timor-oan sira iha área Brisbane no Tasmania hasoru difikuldade atu asesu ba servisu resensiamentu, tanba limitasaun fasilidade, rekursu umanu no orsamentu. Kondisaun ne’e bele hamenus oportunidade ba sidadaun sira atu atualiza sira-nia dadus eleitorál iha tempu ne’ebé disponivel.
Tanba ne’e, Embaixadora Timor-Leste ba Austrália, Ines Almeida, propoin atu konsidera realizasaun atendimentu móvel iha área hirak ne’e, hodi aproxima ekipa no ekipamentu resensiamentu ba komunidade ne’ebé hela dook husi sentru atendimentu konsulár.
Tuir Embaixadora Ines Almeida, prosesu RE-ABD iha Austrália hatudu ona progresu, maski partisipasaun komunidade seidauk atinji nivel másimu. Traballadór balu iha limitasaun tempu tanba kompromisu servisu, no iha mós sidadaun sira ne’ebé seidauk kumpre kritériu dokumentasaun nesesáriu.
Preokupasaun hanesan ne’e mós hato’o husi Kónsul Timor-Leste iha Sydney, Milena Abrantes, ne’ebé relata katak iha sidadaun balu iha interese atu rejista, maibé seidauk iha dokumentu kompletu tuir kritériu. Situasaun ne’e kria dezafiu ba autoridade konsulár sira atu fasilita atendimentu no buka solusaun ba kazu hirak ne’e.
Iha enkontru ne’e, Ministru Tomás do Rosário Cabral subliña katak rezultadu resensiamentu eleitorál sei sai baze importante atu determina númeru sentru votasaun ne’ebé presiza iha kada lokalidade. Nune’e, nia husu embaixada no kónsuladu atu prepara nesesidade orsamentál, rekursu umanu, rekrutamentu pesoál sentru votasaun, transporte materiál eleitorál, formasaun no ekipamentu tékniku.
Além ne’e, Ministru MAE mós aprezenta planu kriasaun Balcão Úniku iha diáspora, ho objetivu atu fasilita asesu sidadaun Timor-oan sira ba servisu públiku, inklui estudante no traballadór sira ne’ebé hela iha rai-li’ur.
Iha parte seluk, Konseleiru Leonito sujere atu intensifika atividade resensiamentu iha Melbourne no aumenta mákina no ekipamentu, hodi hadi’a kapasidade atendimentu ba sidadaun sira ne’ebé seidauk rejista.
Atendimentu móvel ba Brisbane no Tasmania sei sai proposta importante atu konsidera iha esforsu hametin asesu komunidade Timor-oan sira ba prosesu resensiamentu eleitorál. Maski hela dook husi rai inan, sidadaun sira iha diáspora mós presiza hetan oportunidade hanesan atu atualiza dadus eleitorál no prepara sira-nia partisipasaun iha prosesu demokrátiku nasaun nian.
Ho koordenasaun entre MAE, STAE no reprezentasaun diplomátika, esperansa mak difikuldade asesu, limitasaun rekursu no distánsia bele hetan solusaun ne’ebé efetivu, atu nune’e la iha sidadaun ida mak hela kotuk iha prosesu resensiamentu eleitorál.









Komentariu