SMnewstl.com DILI 05 Maio 2026- Asosiasaun Parteira Timor-Leste (APTL) hala’o workshop advokasia ida hodi selebra Loron Mundiál Parteira ba dala 18, ho tema globál “Mundu Presiza Tan Parteira Millaun Ida”.

Loron ne’e selebra kada tinan hodi rekonesi kontribuisaun importante parteira sira iha sistema saúde, liuliu iha asisténsia ba inan no bebé. Tema tinan ida ne’e reforça katak investimentu iha forsa traballu parteira bele kontribui diretamente ba redusaun mortalidade inan no neonatal, liu-liu iha área ne’ebé vulnerável.

ADVERTISEMENT
SCROLL FILA BA NOTISIA


Prezidente APTL Lidia Gomes hato’o agradesementu ba parseiru sira ne’ebé partisipa iha workshop ne’e, no subliña katak apoio ne’e hatudu komprimisu forte atu valoriza parteira sira nu’udar profisionál saúde esensiál. Nia mos afirma katak papel parteira la’ós deit profisaun, maibé hanesan salvasaun moris, liuliu ba inan sira iha área remota ne’ebé difikuldade boot atu asesu servisu saúde.

Lee Mós:
Taur Matan Ruak Ezonera Coliati Husi Xefe Estado Maior Forcas Armada

Iha Timor-Leste, asesu ba saúde kontinua enfrenta desafiu hanesan estrada la di’ak, transporte limitadu, no fasilidade saúde ne’ebé seidauk adekuadu. Situasaun ne’e obriga parteira sira atu halo desizaun krítiku iha momentu emerjénsia ne’ebé determina moris ka mate.

Reprezentante UNFPA iha Timor-Leste, Navchaa Suren, hateten katak mundu presiza pelumenus parteira millaun ida to’o 2035 atu bele salva millaun 4 ema kada tinan. Nia mos subliña katak parteira sira bele fornese to’o 90% servisu esensiál saúde seksuál no reprodutiva, no prevene to’o 67% mortalidade inan no 64% mortalidade neonatal.

Lee Mós:
TL Ho Nova Zelandia Hala'o Sorumutu  Amigavel Hodi Hametin Kooperasaun Bilateral

Maski Timor-Leste hatudu ona progresu iha redusaun mortalidade inan no bebé, dezafiu sei kontinua iha área rural no remota, ne’ebé parteira sira frequentemente sai profesional saúde dahuluk ba komunidade.

Vice-Ministru ba Fortalese Institusionál Saúde, José dos Reis Magno, afirma katak investimentu iha parteira signifika investimentu ba moris, dignidade feto no futuru nasaun. Nia reforça katak parteira sira sai pilar importante iha servisu saúde primária no iha papel kritiku atu hamenus mortalidade inan no labarik.

Lee Mós:
Ministro Administrasaun Estatal Tomás do Rosário Cabral Hasoru Malu Ho Ministra Administrasaun Interna Portugal Maria Lúcia Amaral,iha Lisboa Hodi Reforsa Kooperasaun Entre Timor­-Leste no Portugal iha area Administrasaun Eleitorál

Tuir dadus nasional, mortalidade inan iha Timor-Leste sei 215 kada 100,000 nadus vivus, mortalidade neonatal 19 kada 1,000, no mortalidade infantil 30 kada 1,000.

Governu reafirma komprimisu atu kontinua aumenta investimentu iha rekursu umanu saúde, inklui formasaun kontínua ba parteira sira, hadi’a kondisaun servisu, no espansaun infraestrutura saúde iha teritoriu nasional.

Workshop ne’e sai plataforma importante atu hametin kolaborasaun entre governu, organizasaun profisionál no parseiru dezenvolvimentu, hodi asegura katak parteira sira hetan apoiu ne’ebé merese no kontinua salva inan no oan sira nia moris. (/SMnew)