SMnewstl.com DILI 13 Augosto 2026-Timor-Leste – Misaun Parseria Pasífika 2026 ne’ebé lidera husi Navál Estadus Unidus Amérika fila-fali mai Dili iha loron 13-26 Agostu, hodi marka misaun ne’e nia vizita ba dala ualu mai iha nasaun ne’e. Misaun tinan ida-ne’e halibur membru militár sira husi Timor-Leste, Kanadá, Alemaña, Nova Zelándia, no Estadus Unidus Amérika hodi hametin interoperabilidade rejionál, hasa’e kapasidades preparasaun hasoru dezastre, no aprofunda parseria sira iha Indo-Pasífiku laran tomak. Ida-ne’e mós destaka Timor-Leste nia adezaun foin lalais iha Outubru 2025 nu’udar membru foun liu husi Asosiasaun Nasaun Sudeste Aziátiku (ASEAN).
Iha Timor-Leste, pesoál sira Parseria Pasífika nian sei serbisu hamutuk ho Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL), espesialistas Timoroan sira, no organizasaun la’ós lukrativu sira hodi troka koñesimentu, hasa’e komprensaun mútua, no hametin reziliénsia no kapasidade ne’ebé fahe ba malu hodi responde ba dezastre sira.
“Parseria Pasífika reflete Amérika nia kompromisu tempu naruk ba Timor-Leste no Timoroan sira,” dehan Embaixada E.U.A
Enkarregadu Negósius, Bruce Begnell Subliña “Tinan ida-ne’e, ami sente orgullu serbisu hamutuk ho ministérius oioin iha Governu Timor-Leste hodi eleva servisu médiku profisionál no hametin kapasidade jestaun dezastre.
” Ami sente onradu halo parseria ho omólogu Timoroan sira iha governu laran, setór privadu, no sosiedade sivíl hodi avansa governu nia prioridade prinsipál sira. Hamutuk, ita hametin Timor-Leste nia kapasidade atu fó resposta ba dezastres, fornese servisu esensiál sira, no hadi’ak kualidade moris ba komunidade sira iha nasaun ne’e. Misaun ida-ne’e hatudu katak ami-nia parseria ne’ebé la’o daudaun ho Timor-Leste hari’i atu metin ba tempu naruk.” hatete nia.
Serimónia abertura iha loron 13 Agostu iha Dili hatudu atuasaun kulturál, jogu amizade futeból, no diskursus hato’o husi Xefe Estadu Maiór Jenerál F-FDTL Tenente Jenerál Falur Rate Laek no Kontra-Almirante Navál E.U.A. Taylor, komandante Grupu Lojístika Pasífiku Osidentál no Forsa Tarefa 73.
“Parseria Pasífika hatudu saida maka nasaun sira bele realiza bainhira ita investe ba iha relasaun sira molok dezastres akontese, Ami-nia retornu mai Timor-Leste ba edisaun dala ualu ne’e reflete amizade liu dékada rua hari’i bazeia ba respeitu malu no fahe esperiénsias. Kada interkámbiu durante misaun nia parajen fó oportunidade atu aprende ba malu, hametin ita-nia prontidaun koletiva, no hari’i konfiansa ne’ebé presiza atu responde hamutuk bainhira ita-nia nasaun sira presiza tebes ita.” dehan Kontra-Almirante Taylor.
E.U.A. nia Navál Seabees, husi Naval Mobile Construction Battalion Five no Amphibious Construction Battalion One, sei serbisu hamutuk ho badaen Timoroan sira hodi konstrui edifisiu eskola foun ho sala rua iha eskola primária Ensinu Baziku Filial (EBF) Mota Ulun, hamutuk ho renovasaun ba sala-de-aula no hadi’a instalasaun sira iha EBF ne’e. Profisionál médiku sira sei hala’o troka koñesimentu iha optometria, odontologia, no reabilitasaun. Espesialista sira jestaun dezastre nian sei lidera avaliasaun armajen loron barak nian, ezersísiu simulasaun nian, no eventu rua husi Autoridade Protesaun Sivíl nian. Banda Pacific Partnership mós sei hala’o atuasaun iha Universidade da Paz (UNPAZ), Timor Plaza Night Market, no eskola lokál sira.
Liuhusi kolaborasaun ho omólogu lokál sira, Parseria Pasífika hari’i kapasidade ba tempu naruk, reziliénsia, no preparasaun hasoru dezastre dura liután maske misaun ne’e halo-hotu ona.
“Ami sente onradu simu husi povu Timor-Leste atu ita kontinua Parseria Pasífika 2026,” dehan Navál E.U.A. Tenente Al-Qumar Atkins, ofisiál ne’ebé responsavel ba misaun ne’e iha Timor-Leste. “Liña esforsus hotu-hotu serbisu la hatene kole
hodi prepara ba misaun ida-ne’e, no ami haksolok atu serbisu hamutuk ho ami-nia parseiru Timoroan sira hodi hametin relasaun hirak-ne’ebé halo ita-nia nasaun sira sai reziliente liután. Iha ninia sentru, Parseria Pasífika ne’e kona-ba ema – hari’i konfiansa, fahe koñesimentu, no haburas parseria duradoura hodi ajuda ita-nia komunidade sira prepara hamutuk ba dezafius iha futuru.”
Hari’i hafoin militár E.U.A. nia resposta ba tsunami iha Oseanu Índiku iha tinan 2004, Parseria Pasífika sai hanesan misaun asisténsia umanitária multinasionál no preparasaun hasoru dezastre halo tinan-tinan ne’ebé boot liu husi Mariña E.U.A. iha Indo-Pasífiku, foku ba kooperasaun médiku, enjeñaria, jestaun ba dezastre, no divulgasaun ba komunidade.
Frota da-7 Estadus Unidus Amérika nian, frota númeru boot liu husi Mariña, halo interasaun no opera ho aliadu no parseiru sira hodi prezerva Indo-Pasífiku ida ne’ebé livre no nakloke. Frota Pasífiku E.U.A. nian fornese forsa navál sira ne’ebé prontu ba kombate hodi defende nasaun no E.U.A. nia intereses, fornese disuasaun kredível, no hametin aliansa no E.U.A. nia parseria sira hodi asegura rejiaun ida ne’ebé seguru no prósperu.













Komentariu