Smnewsewstl.com, Dili, 26 Outubru 2026 — Grupu arte marsiais no rituais iha Timor-Leste sei enfrenta regra jurídika foun ho koima ne’ebé bele to’o US$20,000 dolar bainhira komete infrasaun, enkuantu Governu prepara atu reativa fali atividade treinu ofisialmente iha 22 Janeiru 2027.
Prezidente KRAM, Octávio da Conceição, esplika katak Lei Nú. 9/2026 kona-ba rejime jurídiku ensinu, aprendizajen no prátika arte marsais tama ona iha vigor iha 22 Outubru 2026, no sei sai baze legál ba regulamentu atividade arte marciais iha nasaun.
Tuir Octavio esplika lei foun ne’e hatuur koima ba infrasaun, hahú husi US$150 to’o US$500 ba koima ki’ik, no bele to’o US$20,000 ba infrasaun grave, tuir natureza no gravidade kazu. Tanba ne’e, organizasaun no membru arte marciais sira presiza komprende didi’ak regra foun atu evita violasaun.
Prezidente Komisaun Reguladora Arte Marsiais hateten katak lei anterior, Lei Nú. 5/2017, mos iha dispozisaun kona-ba koima, maibé implementasaun iha terenu hasoru difikuldade. Ho lei foun, Governu hakarak hametin mekanizmu regulasaun, monitorizasaun no fiskalizasaun ba atividade arte marciais.
Lei foun ne’e mós prevee papél diferente ba entidade kompetente sira. Komisaun monitorizasaun no fiskalizasaun, ne’ebé iha tutela Ministériu Interiór, sei tau matan ba infrasaun no hahalok ne’ebé liga ho atividade arte marciais.
Enkuantu KRAM sei foka ba edukasaun sivika, diálogu no rezolusaun konflitu sosiál sira ne’ebé iha ligasaun ho arte marsiais.
Atu prepara reativasaun, KRAM sei hala’o sosializasaun no konsolidasaun durante loron 90, servisu hamutuk ho federasaun no organizasaun arte marciais sira, inklui PSHT, KORK, IKS, Padjajaran no Serulin-Dewata.
“Hau dehan sei presiza loron 90 tanba atu konsolida organizasaun arte marsiais sira ne’ebé iha okos FESTIL, atu atualiza fila fali sira nia estatutu no membru sira, hodi KRAM bele organiza sira atu lao tuir matadalan ne’ebé hatuur ona iha Diretiva KRAM 2022,” Octávio dehan.
Prezidente KRAM hatutan katak Ministériu Juventude, Arte no Kultura sei kontinua sosializa lei foun iha munisípiu sira, inklui postu administrativu bainhira posível, molok reativasaun ofisial iha Janeiru 2027.
Aleinde ne’e, Governu sei prepara formasaun ba árbitru, treinadór no juíz sira, atu garante katak atividade arte marsiais bele dezenvolve tuir regra, ho dixiplina no responsabilidade.
KRAM mós sei servisu hamutuk ho Federasaun Silat Timor-Leste atu organiza kompetisaun silat no promove modalidade ne’e hanesan desportu iha Timor-Leste.
Ho preparasaun ne’e, grupu arte marciais no rituais sira agora enfrenta períodu importante atu atualiza sira nia organizasaun, komprende obrigasaun legál no prepara an ba reativasaun atividade treinu iha 22 Janeiru 2027.(Smnews/)










Komentariu