Smnewstl.com | Dili, 24 Outubru 2026 — Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão reafirma kompromisu Governu atu hametin empoderamentu ekonómiku feto sira liuhusi asesu ba kréditu no dezenvolvimentu negósiu lokál, hodi aumenta produsaun nasionál no hamenus dependénsia Timor-Leste ba produtu importadu. Deklarasaun ne’e hato’o durante Konferénsia Feto Emprezariál, iha Centro Convenção Dili Sabado ne’e.

Konferénsia Feto Emprezariál ne’e iha objetivu atu fó oportunidade, apoiu no promosaun ba feto sira ne’ebé envolve iha atividade negósiu, hodi haforsa sira-nia kapasidade emprezariál no aumenta sira-nia kontribuisaun ba dezenvolvimentu ekonómiku nasionál.

ADVERTISEMENT
SCROLL FILA BA NOTISIA


Primeiru-Ministru Xanana Gusmão esplika katak, bainhira Governu hahú ninia mandatu, halo análize kle’an kona-ba situasaun ekonómika Timor-Leste nian no identifika katak nasaun ne’e sei depende maka’as ba produtu importadu, maski hetan ona independénsia durante tinan 24.

“Bainhira Governu hahú mandatu, halo análize kle’an ba situasaun Timor-Leste nian, haree katak iha aspetu ekonómiku, ita sei depende maka’as ba importasaun, maski ita ukun-an ona durante tinan 24,” PM Xanana Gusmão afirma.

Tanba ne’e, Governu fó apoiu ba inisiativa husi Women in Business,(Feto Emprezariál)ne’ebé promove partisipasaun feto sira iha atividade ekonómika no dezenvolvimentu negósiu lokál.

Lee Mós:
K-LINK- Ho AD SLB Kampiaun Mane-Feto Iha iga Voleiból Tl ª Divizaun – Edisaun 5

Xefe Governu mós haktuir katak iha setór privadu, empreza balu rejista an nu’udar kompaña konstrusaun, maski seidauk iha kapital no esperiénsia sufisiente. Tanba ne’e, Governu koordena ho Câmara de Comércio e Indústria (CCI) atu hala’o konferénsia ne’e, hodi diskute dezafiu no identifika oportunidade ba emprezáriu lokál, liuliu feto sira.

Primeiru-Ministru informa katak,Governu harii ona Banku Nasionál Dezenvolvimentu, ho objetivu atu fasilita asesu ba kréditu ba mikro, empreza ki’ik no média sira.

PM Xanana Gusmão esplika katak,asesu ba kréditu sei depende ba avaliasaun planu negósiu, no emprezáriu sira ne’ebé iha planu di’ak bele hetan kréditu ho taxa funan ki’ik, tuir kondisaun ne’ebé aplika.

Primeiru-Ministru afirma katak,produsaun agríkola lokál seidauk konsege kompete ho produtu importadu ne’ebé tama ba merkadu Timor-Leste. Situasaun ne’e hatudu katak nasaun presiza aumenta produsaun no hadi’a kualidade produtu lokál atu bele atende nesesidade merkadu nasionál.

“Produsaun ne’ebé ita halo seidauk konsege kompete ho importasaun ne’ebé tama mai. Tanba ne’e mak ita kontinua hasoru difikuldade iha moris loroloron,”PM Xanana Gusmão haktuir.

Lee Mós:
Moris Susar iha Venilale:PR Ramos Horta Kompromete ajuda Idozu António Mira Belo

Xefi Governo ne’e mós apresia inisiativa husi feto emprezária sira ne’ebé uza matéria-prima lokál, hodi kria produtu artesanál. Tuir Primeiru-Ministru, inisiativa hanesan ne’e bele transforma matéria-prima lokál sai produtu ho valor komersiál no kria oportunidade negósiu ba feto sira.

Primeiru-Ministru mós hato’o preokupasaun kona-ba produsaun tais no kabaas, ne’ebé iha parte balu depende ba produtu importadu husi Atambua no Kefamenanu, Indonézia,tanba ne’e enkoraja feto emprezária sira atu hametin produsaun rasik no dezenvolve produtu ho identidade Timor-Leste nian.

Iha oportunidade ne’e, PM Xanana Gusmão mós temi ezemplu husi Munisípiu Aileu, ne’ebé feto sira produz pudin husi ai-farina no dezenvolve atividade ekoturizmu no turizmu komunitária. Atividade sira-ne’e bele promove kulinária lokál, aumenta rendimentu no kria oportunidade ekonómika ba komunidade.

Xefe Governu subliña katak,emprezáriu sira tenke prepara planu negósiu ne’ebé klaru no sustentável, hodi fasilita asesu ba kréditu no asegura katak negósiu bele dezenvolve ho di’ak. Nia mós enkoraja munisípiu sira atu koopera, fahe esperiénsia no hametin produsaun lokál, hodi bele atende merkadu nasionál no buka oportunidade iha merkadu rejionál, inklui ASEAN.

Lee Mós:
TL no Governo Provinsia Hunan Xina Estabelese Akordo Koeprasaun Lima

“Governu sei haree imi-nia planu. Se planu ne’e di’ak, sei fó kréditu ho taxa funan ki’ik. Tanba ne’e, ita tenke aumenta produsaun, hadi’a kualidade no koopera malu,” nia haktuir.

Primeiru-Ministru afirma katak Governu sei kontinua dialoga ho feto emprezária sira atu dezenvolve planu no buka apoiu ba implementasaun atividade negósiu. Nia apela ba feto sira atu fiar sira-nia kapasidade, integridade no kompromisu atu kontribui ba dezenvolvimentu nasaun nian.

Konferénsia Feto Emprezariál ne’e sai nu’udar espasu atu diskute oportunidade no dezafiu ne’ebé feto emprezária sira enfrenta, ho objetivu atu hametin negósiu lokál, aumenta produsaun nasionál, kria oportunidade empregu no rendimentu, no hamenus dependénsia Timor-Leste ba produtu importadu.

Enkuantl Konferénsia ne’e envolve reprezentante husi munisípiu hotu-hotu atu identifika potensialidade ekonómika iha kada munisípiu, inklui setór agrikultura, turizmu, ekoturizmu, turizmu komunitária no produsaun artesanál.