Smnewstl.com- DILI, 05 Marsu FEVEREIRU 2023- Prezidente Partidu CNRT, Kay Rala Xanana Gusmão no Sekretariu Jerál, Fransisco Kalbuadi Lay kontinua simu afiliasaun membru Partidu PLP na’in 75 hosi Bairro Costa, Aldeia Moris Foun no Militante Partidu FRETILIN, Bairu 04 Setembru, Suku, Komoro, Munisipiu Dili.
Militante Partidu Politiku rua ne’e deklara sai hosi PLP no FRETILIN, tanba lamenta durante ne’e akompaña Governasaun Taur Matan Ruak ne’ebé tonta hosi FRETILIN Lideradu Mari Alkatiri ho aliadu KHUNTU kaer ukun tinan lima nunka halo programa dezenvolvimentu di’ak ruma ba povu no nasaun Timor-Leste.
Tuir Koordenador Afiliantes Partidu PLP Bairro Costa Aldeia Moris Foun Suku, Komoro, Paulo Sebastião Belo informa sira sente triste, bainhira Taur Matan Ruak abandona tiha projetu fabrika simente iha Caicido-Baukau no Governasaun Taur rende ba Austrália hodi lakohi luta dada kadoras greater sanrise mai Timor-Leste.
“Ohin loron, Maun General Taur Matan Ruak kaer ona ukun nu’udar Primeiru Ministru, no ninia periodu sinku anus atu remata dadaun ona, ami tenki fila hotu fali ba CNRT atu suporta Maun Boot Kay Rala Xanana kaer fali ukun, tamba nasaun no povo Timor-Leste nia moris ezije makaas tebes ba Avo Xanana nia matenek atu projekta nia planu ne’ebé di’ak ba povo iha rai doben Timor-Leste. Problema ida ne’ebé ami hare dadaun agora mak indústria simenti iha Caicido Baucau parado, dada kadoras mai iha Timor-Leste la temi ona, no seluk tan ne’ebé povo Timor-Leste suspira tebes sei falta matenek ida hanesan Avô Xanana atu orienta. Ne’e duni ami promete no jura katak, ami tenki afilia hotu ba CNRT hodi vota ba Maun Boot Xanana nia politika, atu CNRT tenki manan ho votos maioria hodi fó poder ba Avô Xanana kaer ukun ho livre dizaun, para projeta nia planu no matenek ne’ebé iha ba rai lulik ida ne’e, no povo ida ne’e nia di’ak ba future,” informa Sebastião liu hosi deskursu.
Militante PLP haksoit tama ba CNRT, sente katak, uniku paridu CNRT nia lideransa Xanana maka hatene hadomi povu no vizita povu bainhira hasoru situasaun kritiku ne’e no sei buka influensia nafatin maluk sira ne’ebé la’òs CNRT, atu tama iha CNRT hodi bele fó votos maioria ba CNRT iha eleisaun mai.
“Ita Boot iha ai-laran de’it la eskola ba doutoramentu ruma, maibé bele halo planu ba povo no nasaun ne’e nia di’ak, influensia nasaun boot sira konsege munu ba iha Ita Boot nia planu matenek no influensia ne’ebé Avo Xanana halo ba nasaun boot sira, difisil tebes ba kualker Timor oan ida atu halo tanba, matenek no vizaun la hanesan ho Avo Xanana balu hakarak kontra makaas hasoru Avo Xanana tamba susar atu kompete, no balu seluk inveja laran moras de’it tamba la hatene Avo Xanana nia matenek ne’e mai hosi ne’ebé.
Nia dehan,“Realidade ne’ebe hatudu nu’udar referênsia mak funu naruk iha ita nia rai, (David ys Golias) ita nunka simu ajuda ruma hosi nasaun seluk maibé funu mesa-mesak, Timor oan barak mak mate mohu, barak seluk la aguenta situasaun hodi rende hotu, balu la iha ona esperansa, oituan de’it mak sobrevive hamutuk ho Ita Boot iha ai-laran, Ita Boot mak dirige funu naruk ida ne’e ho kapasidade mesak hodi bele manan funu, ohin loron ita hetan ona liberdade no independênsia. ne’e buat ida dehan “Inegável”.
Tuir nia hare, ohin loron iha tempu independensia,progresu desenvolvimentu nasaun la’o lentu liu, no povo mós suspira tebes ba kondisaun moris nia maka Maun Boot Xanana sai konfiável tebes ba povo hotu nia haree hodi hili kaer fali ukun, para bele hadi’a povo no nasaun moris ho didi’ak no loloos tuir planu Xanana ho nia sub-alternu sira uluk trasa tiha ona iha ni-laran, iha tempo difisil funu nian.
Nia dehan, povu nafatin respeita no hadomi teb-tebes, Avo Nana nu’udar lider ida ne’ebé hatudu simplisidade oin seluk iha povo nia matan. La hakribi ema fo’er no ki’ak sira, ferik no katuas, beik no ki’ik sira iha Timor laran.
“Ita Boot sempre la’o besik ba ema hotu hodi rona ema hotu nia halerik, no haree ho matan ba ki’ak sira nia situasaun hodi fahe domin, tuir prinsipiu no matenek lideransa nian ne’ebé Avô Xanana iha tebes dun ita boot nia prinsipiu matenek ne’ebé hatudu iha prátika lideransa nia ne’e atrai tebes povo Timor-Leste. Tamba Ita Boot la’os fatuk ida atu hela permanente iha rai ida ne’e, maibé bain- hira to’o ita boot nia tempo atu mohu hanesan lilin, buat hotu bele la’o tuir ona enviador ne’ebé envia Ita Boot (Avô Xanana) mai moris iha rai ne’e nia hakarak. Tamba enviador nia planu atu responde ba povo Timor-Leste ne’e nia halerik no harohan durante funu 24 anos nia laran ne’e, presisa liu hosi enviado Avô Xanana nia matenek mak bele responde. Porque matenek ida carismático hanesan Ita boot ne’e,” nia hatete.
Fatin hanesan, Koordenador Afiliantes Partidu FRETILIN, Fernando Amaral Aldeia 4 Setembru Comoro deklara afilia ba partidu CNRT, tanba lamenta durante udan no inundasaun iha loron 04 Abril 2020 mota sobu povu nia uma, maibé governu la tau matan ba vitima.
“Ami moris terus demais ona, tanba iha loron 4 Abril bainhira mota sobu povu nia uma, estadu nunka mai tau matan, tanba ami organiza malu hodi deklara afilia mai CNRT,” nia hateten.
Nia husu ba Partidu CNRT, bainhira manan iha eleisaun parlamentar, atu hadia kondisaun estrada inklui falisita bee moos ba povu sira.
CCF Tenki Husu Deskulpa Ba Povu
Iha fatin hanesan, Prezidente Partidu CNRT, Kay Rala Xanana Gusmão rekoñese governasaun Taur Matan Ruak no ne’ebé tonka hosi FRETILIN tinan lima kaer ukun gasta osan Billiaun 9 la hatudu rezultadu ruma.
Xanana agradese ba afiliantes sira deside tama CNRT, tanba sira akompaña governu nia ukun la’o oinsa, tanba problema barak akontese, governu taka matan tiha ba povu.
“Ida ne’e hatudu katak, imi komesa fo konfiansa ba partidu, tanba partidu iha dever no atu hala’o nia knaar ukun, tenki servi rai no povu, tanba mosu partidu barak, la iha planu, tanba partidu barak bele mosu, maibe nu’udar povu ita maka tenki haree partidu ida ne’ebé koalia ho povu, no ita kaer ukun nasaun ne’e sei la’o ba oin,” nia hatete.
Entretantu, iha parte seluk, Xanana dehan nia sei la fó ulun ba Austrália atu sama, tanba luta ba fronteira maritima haku kedas hosi tempu rezistensia too agora.
Xanana hatutan, nia sei la kaer liman ho Lideransa Comite Centra FRETILIN, bainhira sira la husu deskulpa ba povu kona-ba vota kontra tratadu fronteira maritima iha tinan 2019.
“Ha’u seidauk bele kaer lima ho F2000, kuandu sira la husu deskulpa ba povu kona-ba vota kontra tratadu fronteira maritima, se sira husu ona deskulpa ba povu, maka ha’u sei ba hakuak sira,” tenik Xanana.
Tui Xanana, bainhira Fretilin vota kontra tratadu fronteira maritima, signifika sira kontra no trai povu Timor-Leste ne’ebé terus durante funu.
Xanana mós lamenta Timoroan mateneke sira ne’ebé nia monta iha Timor GAP no ANPM mos Fretilin hasai hotu, hodi tau fali ema ne’ebé la iha kapasidade.
“Bainhira CNRT ukun, ita sei tebe sai hotu sira, ita sei ba hadia tiha foer ne’ebé estadu ne’e kria hela iha governu nia laran,” nia afirma.
Hafoin halo dekalrasaun, Xanana ho Kalbuadi entrega mos atributu partidu nian ba afiliante sira hodi uza no dada Bandeira iha uma oin hodi hasoru eleisaun demokratiku iha loron 21 Maiu 2023.(Smnews)
Komentariu